Dag meneer Rollins. “Het is Henry, meneer Rollins is niet thuis. Meneer Rollins is nooit thuis.” Sympathiek as ever, netjes en heel erg volledig antwoordend op vragen en nog steeds gezegend met een bruisende mening over zowat alles: ex-Black Flag en Rollins Bandfrontman Henry Rollins is een plezier om te interviewen. De muziek heeft hij afgezworen want dat interesseert hem niet meer maar al even flitsend als de vaak terechtwijzende lyrics van zijn muzikale werk, zijn zijn spoken word performances. Op 24 januari kan u naar hem gaan luisteren in de Arenberg. En wij raden u die performance met nadruk aan.

Black Flag, Rollins Band, je boeken en je spoken word: enorm bedankt om mij en vele anderen een bewustzijn te schoppen.

Zo belerend bedoelden we dat allemaal niet, maar blij dat ik je van dienst kon zijn (lacht).

Je staat er voor bekend je publiek persoonlijk aan te spreken. Op Pukkelpop paste je zo je set aan het festival aan. Gaan we zoiets ook in de Arenberg te zien krijgen?

De show die ik aflever is vaak heel vrij wat betreft het verloop. Ik heb zoveel materiaal dat het er elke avond anders kan en zal uitzien. Dat maakt het ook spontaan. In dit concept hoef ik me niet aan een setlist te houden en hoef ik ook geen enkel nummer te spelen dat ik moét spelen. Dat maakt het ook voor mij boeiend.

Maar Pukkelpop.. Ik heb daar ooit met de Rollins Band gespeeld en omdat het de zoveelste verjaardag van het festival was, leek het me interessant om te vertellen over mijn eerste Pukkelpop. Of ik deze keer iets over België ga vertellen zal van het moment afhangen. Ik ga bijvoorbeeld eerst nog langs Cuba en misschien pik ik daar wel iets op dat blijft hangen… Of niet. Zo zit het een beetje in mekaar.

Het komt er op neer de show constant te updaten aan wat er in de wereld gebeurt. En ik kan je zeggen: de wereld wordt steeds interessanter. En door mijn show up to date te houden, blijf ik zelf ook geïnteresseerd. Want van zodra ik me begin te vervelen op het podium, zal ik dat afstralen op het publiek. Het publiek zal dat ook meteen doorhebben. You don’t fool an audience, en ik zou het niet wagen om het te proberen.

De jongste jaren ben je alleen nog maar te horen of te lezen in prozavorm. Past wat je wil vertellen niet meer in een muzikale context?

Ik vrees dat wanneer ik terug muziek zou gaan maken, ik mezelf ga herhalen.  Want stel dat ik toch iets doe, gaan er altijd mensen iets willen horen van toen. En ik wil geen songs meer spelen die ik twintig jaar geleden schreef, want ik ben niet meer dezelfde persoon. Ik ben 50 jaar geworden en ben 25 jaar lang muzikant geweest en ik zou het nog steeds kunnen, maar ik wil niet meer.

In december speelde Iggy Pop nog eens en je wist dat hij oude songs ging spelen. En weet je wat: ik ben gegaan! Ik wilde het voor geen geld van de wereld missen. Maar ik wil het zelf niet meer doen.

Dat was het eerste: op een punt komen waarop oud materiaal alleen nog maar oud materiaal wordt en ik het besluit nam dat ik geen oude zanger wilde worden.

Ten tweede besefte ik plots dat ik niet meer in lyrics dacht, maar inderdaad meer richting proza. Wanneer je mij twintig jaar geleden een uur de tijd gaf om iets te schrijven, schreef ik een song. Nu zal ik een soort essay schrijven over de Republikeinse kandidaten, of zoiets. En ook daar: misschien kan ik nog wel songs schrijven, maar het voelt niet goed aan en ik wil het al zeker niet faken. Al bij al draait het om een verlangen, een oprechte zoektocht naar echtheid. I want to keep it real, zoals ze zeggen. Ik wil alleen de dingen doen die mij echt interesseren.

Neem nu festivals. Mocht ik daar terug gaan optreden als muzikant, bestaat de kans dat we vrij hoog op de affiche staan. En ik wil die plaats niet afnemen van jonge mannen. Wij, als museumstuk, nummers spelend waarop je vader nog een tand verloren heeft. De toekomst is aan de jeugd en ik ben de laatste die hen in de weg gaat staan.

Vroeger speelde je voor een publiek dat je uit pure haat wilde verscheuren nog voor je een eerste noot had gezongen. Nu komen de mensen op je af uit oprechte interesse en respect. Is een a priori dankbaar publiek even voedzaam ter inspiratie als een agressief publiek?

Een publiek dat me echt wil zien, maakt dat ik zelf beter wordt. Want dan kan ik me alleen op mijn materiaal concentreren zonder dat ik me zorgen moet maken dat er plots een stalen buis naar mijn hoofd wordt geslingerd. Of dat er iemand op mij gaat spuwen. Of er iemand op de eerste rij op het podium klimt om op mijn gezicht te slaan. Of ze sigarettenpeuken op mijn been gaan uitdrukken. Dingen die overigens allemaal echt gebeurd zijn. Als ik kan kiezen tussen een publiek dat asbakken naar mijn hoofd gooit of een publiek dat roept ‘jeej Henry is er!’, doe mij die laatste dan maar. Performen is zo al moeilijk genoeg (lacht).

Je was de stem van het anti-establishment, nu nog zelfs, dat moet enige druk met zich meegebracht hebben?

Ik heb zelf nooit gezegd dat ik anti-establishment was. Het establishment was gewoon tegen míj (lacht). Toen werd er ook niet over nagedacht in de zin van ‘vandaag ga ik eens iets zeggen wat de heren en dames van het zogenaamde establishment helemaal krankjorum maakt’. Ik zei alleen maar in alle eerlijkheid wat ik dacht dat het juiste was om te zeggen. En als sommige mensen daar niet mee om kunnen...great (grijnst)! Dat maakt het net interessanter.

Maar ik ben nooit op zoek geweest naar controverse. Dat gezegd zijnde vond ik het wel mijn taak om te blijven zeggen wat ik wilde. Wat ga je doen? Je mening veranderen omdat je bang bent wat mensen er van vinden? Ik dacht het niet.

Zie je beterschap wat betreft de problemen die je vroeger aankaartte? Is de wereld een betere plaats geworden?

Absoluut. Op allerlei vlakken. Internationaal hebben we in 2011 enkele zeer interessante mijlpalen van momenten gehad in Jemen, Syrië, Egypte, Libië… Ik ben er niet helemaal fan van hoe Khadaffi als een beest geslacht werd op straat, dat kon beter, maar het maakt van de wereld wel een betere plaats. On a lighter note: in Birma hebben ze een nieuwe leider die openlijk het gesprek aangaat met Aung San Suu Kyi, fantastisch! De wereld verandert, Amerika verandert. Occupy Wallstreet werd Occupy overal en het lijkt erop dat het kapitalisme het hoofd gaat moeten bieden. Er begint een toestand te ontstaan waarin mensen doorhebben ‘misschien is dat kapitalisme toch niet altijd voor iedereen even gunstig’. Ik heb in se geen probleem met kapitalisme, ik ben immers een Amerikaan, maar ik vergelijk het met vuur: het vuur van mijn kachel is aangenaam want het wordt onder controle gehouden. Maar wanneer je het bos in brand steekt wordt controle onmogelijk en wordt het vuur je vijand. Door ongecontroleerd kapitalisme lijden heel wat mensen en sterven er nog meer van de honger. Door onder andere de Occupy-beweging merken we dat men dat wereldwijd een halt wil toeroepen. Dat maakt dat de armere mensen de rijken als hun vijand gaan zien, wat het begin is van revolutie.

Of dan toch zoals die door Marx omschreven werd. Mag ik jou een Marxist noemen?

De achtergrond van mijn politieke filosofie doet er niet toe omdat ik niet aan politiek doe. Ik heb met mijn werk de wereld niet verandert. Ik bekijk het op een microscopisch niveau: ik kan de wereld onmogelijk veranderen maar ik kan misschien wel iemands wereld veranderen. Ik ben Obama niet en kan heb dus geen wettelijke macht om de wereld te veranderen. Wat ik wel kan doen is een jongeman de muziek van John Coltrane voorstellen. Of mensen inspireren om te gaan reizen. Twee uit het leven gegrepen voorbeelden van kids die me schreven nadat ze mijn radioprogramma hadden gehoord. Hun leven veranderde een klein beetje omdat ze mij hebben horen praten. Ik zal de geschiedenisboeken niet ingaan, maar misschien wordt ik wel een voetnootje in het leven van die twee jongens. Jij zei daarstraks dat je heel wat aan Black Flag hebt gehad… Graag gedaan! Ik heb jou kunnen bereiken, jij zal mij nooit vergeten. En daarmee wil ik niet opscheppen of zeggen dat ik speciaal ben, maar de verandering die je door mij bent ondergaan ga je later misschien aan je kinderen doorgeven. Kleine veranderingen maken grote mensen, onthoudt dat.

Henry Rollins speelt zijn show The Long March op 24 januari in de Arenberg in Antwerpen. Be there.