Je kan nog zoveel woede genereren en een hele generatie pubers door het lint laten gaan, als je publiek geen zak geeft om je teksten en enkel genoegen put uit het plaatsen van ellebogen in het gezicht van een medemuziekliefhebber, kan je even goed in een hoekje van de kamer zielig doen en je teksten met je bloed uit gesneden polsen tegen de muur smeren. We laten het radeloze geschreeuw van de hardcore en punk achter ons, en verdiepen ons in de psyche van de singer-songwriter. Nu al uitgeroepen tot meest nutteloze lijst ter wereld, maar daarom niet minder interessant: soundtrack voor een revolutie, deel twee.

 

Geen enkele generatie kan opboksen tegen de protestgeneratie van de jaren zestig. De babyboomers van toen waren kwader dan ooit tevoren en ook daarna was er geen generatie zo talrijk en rebels. Na een halve eeuw van individualisering is zelfs dat generatiegevoel verdwenen en hoor je nauwelijks de schreeuw om verandering van een schijnbaar apathische jeugd, die nu als onbekend gefluister tussen de commercie weerklinkt. Maar individualisering is niet altijd slecht: Sam Duckworth, bezieler van de eenmansgroep Get Cape. Wear Cape. Fly, heeft op zijn eentje al drie bijzonder mooie maatschappijkritische albums uit zijn mouw getoverd. Tieners met zelfmoordneigingen en een roze bles hebben het woord een walgelijke nasmaak gegeven, maar emo – in de zin van emotioneel geladen, zeemzoete songs – is níet marginaal. Hoewel, letterlijk genomen is ‘aan de rand van de maatschappij’ nog niet zo’n slechte uitdrukking. De hippies van de jaren zestig waren in die zin marginaler dan eender welke heroïnespuitende kraker in de buitenwijken van de stad van vandaag. Trouwens, de bejaarde hippie die zich wel heeft vastgehouden aan zijn gebroken idealen, ligt nu hand in hand met de marginale in hetzelfde kruipkot, met een verleden of heden als alcoholieker en dromen die enkel met een naald in zijn aders de nachtmerries doen wijken.

 

Duckworth’s grote voorbeeld komt niet eens uit die ‘grote protestgeneratie’. Billie Bragg, de man die in ‘A New England’ zijn lief nog de bons gaf om zijn land een geweten te schoppen, brak door in de hoogdagen van de punk en is de protestheld van Essex, Sam’s thuishaven. “Ik heb meer geleerd van Billy dan van mijn leerkrachten.” En met Chomsky’s ‘School is Ignorance’ in het achterhoofd, kunnen we dat enkel beamen. Sam Duckworth’s nieuwe ligt onder zijn eigen naam ‘Get Cape. Wear Cape. Fly.’ in de winkel. “Nogal raar om van je derde plaat een zelfgetitelde te maken,” zeg je? Niet als je weet dat de jongeman, die zijn eerste platen in zijn late tienerjaren schreef, nu pas zijn echte sound gevonden heeft . Hij beschouwt deze plaat als zijn eerste werk waar hij voor honderd procent achter staat. Maar ook met zijn vorige albums kon hij het huidige generatiegevoel – om niet te zeggen wereldbevolkinggevoel – beter vatten dan eender welke Nobelprijswinnaar literatuur. Lees er de lyrics van het bescheiden StuBru-hitje ‘Find The Time’ maar op na.

 

 

Aan de overkant van de Grote Oceaan bevestigde Conor Oberst in de afgelopen jaren zijn reputatie als dé protestzanger van deze tijd. Met Bright Eyes leverde hij jaren commentaar op de regering Bush en de ‘war on terror’, zijn teksten kracht bijzettend met optredens tegen onder andere de nieuwe immigratiewet in Arizona en Nebraska. De in april gestemde wet geeft de toestemming om elke verdachte persoon die illegaal zou kunnen zijn, op te pakken en mee te nemen voor ondervraging en zo nodig te deporteren, iets wat het niet gemakkelijker maakt voor de nu al scheef bekeken inwijkeling met een andere huidskleur. Alleen al om zijn gortdroge uitspraken, verdient deze man een medaille. Om maar een voorbeeld te noemen, na een concert in Texas zei hij nog even dit: “I'd rather put a fucking gun to my head than live in your state.” En nu we toch medailles uitdelen, krijgt hij er nog een voor het zingen van het anti-Bush lied ‘When the president talks to God’ tijdens The Tonight Show with Jay Leno. Daarbovenop vermijdt hij Clear Channel als de pest, deelt zelf gesigneerde platen uit aan onafhankelijke platenzaken en vergezelde hij Bruce Springsteen en R.E.M. op de tournee ‘Vote For Change’ voor de presidentsverkiezingen in 2004. Tevergeefs, maar wat wil je met die corrupte kakkers uit de zak van de grote bedrijven. 

Conor Oberst werd in het verleden al getipt als de nieuwe Bob Dylan – zijn reactie daarop: “There's certainly worse things to be called” – en met het album ‘I'm Wide Awake, It’s Morning’ bewees hij dat hij wel degelijk die naam waardig is. De cd, uitgekomen in 2005 en met een waanzinnig sarcastisch ondertoontje, is een tijdsdocument dat volgens critici het laagje vernis van de maatschappij schraapt en het onderliggende gevoel van een verloren generatie jongeren perfect weergeeft. Als ik niet op zoek was geweest naar dit soort singer-songwriters, had ik Bright Eyes waarschijnlijk ergens tussen de hoop platte kak gepleurd, maar in een periode van persoonlijke walging en extreme paranoia ligt deze groep mooi in het verlengde van een suïcidale  sociopaat. Net als Van Morisson’s ‘Astral Weeks’ heb je die gevoelens nodig om als een zombie op Benzo’s in het niet te staren, luisterend naar platen die je verder de dieperik in sleuren. Zijn laatste worp ‘Cassadega’ heeft zijn naam gestolen van een commune ergens in Florida, een plaats dat door de aanwezigheid van vele helderzienden ook wel de ‘Psychic Capital of the World’ wordt genoemd. Vergeet even die mafkezen en ‘Cassadega’ is opnieuw een perfecte soundtrack voor een leeg en doelloos leven. Rond deze tijd is de release van zijn laatste plaat onder de naam Bright Eyes gepland, maar we zullen ongetwijfeld meer horen van deze, door de wol geverfde protestzanger. Het lijkt erop dat we onze protestzanger eindelijk gevonden hebben. En als je me niet gelooft, stemde je ofwel voor die dikzak van de NV-A en heb je daarover geen fok te zeggen, of moet je gewoon zijn teksten beter checken, je in een depressie storten en je laten meedrijven op de diepste emoties van Bright Eyes.

(At The Bottom Of Everything)