Tegenwoordig zijn ze terug alive and kicking (getuige hun optreden op Rock Werchter) met de nieuwe frontman William DuVall. Omdat ze de mooiste (toch zeker muzikaal) der grungebands waren: een overzicht!

In tegenstelling tot hun collega’s Nirvana en Pearl Jam waren Alice In Chains aanvankelijk geïnspireerd door de glam rock van The New York Dolls. Ze begonnen als Diamond Lie maar veranderden hun naam naar analogie met oorspronklijk frontman Layne Staley’s eerste project Alice N’ Chainz. Toenertijd was het zelfs heel normaal om Staley, gitarist Jerry Cantrell, bassist Mike Starr en drummer Sean Kinney te zien optreden als drag queen maar tegen 1989, wanneer ze bij Columbia tekenden, werden de plateauzolen ingeruild voor gerafelde shirts. Grunge.

Hun debuutplaat Facelift zorgde ervoor dat ze mee op tour mochten met Van Halen, het grote publiek smeet zich op AIC nadat Would? Verscheen op de soundtrack van de film Singles en hun derde plaat Dirt etaleerde hen in het rijtje topbands tussen Nirvana, Pearl Jam en Soundgarden. En toch was niet alles in orde. Starr verliet de band in de tour die volgde op Dirt en werd vervangen door Mike Inez terwijl er almaar meer gespeculeerd werd over het overmatig druggebruik van Staley. Toch verliep alles nog een tijdje op rolletjes, wat zich vooral uitte in ‘Jar Of Flies’ de allereerste EP ooit die het tot de hitlijsten schopte.

Maar dan werd het stil. Staley, die pertinent weigerde de pers te woord te staan, werd almaar meer verdacht van een kluizenaarsbestaan omringd door bergen dope maar vond wel nog even de tijd om mee te zingen op de plaat van grunge supergroep Mad Season. Radiostilte dus tot in 1995 wanneer ze uit het niets de plaat ‘Alice In Chains’ dropten die onmiddellijk naar nummer 1 steeg. Maar een tour bleef uit, evenals commentaar van de band.

Wanneer ze dan toch nog eens bovenkwamen, in 1996 voor een optreden op MTV-Unplugged, werd het duidelijk dat Staley gebukt ging onder overmatig heroïnegebruik en na een paar shows als voorprogramma van Kiss zou AIC nooit meer met in deze bezetting optreden. Stayley trok zich almaar meer terug en overleed uiteindelijk op 20 april 2002.

Iedereen dacht dat dat het laatste zou zijn dat we ooit te zien kregen van Alice In Chains maar in 2006 bestegen de drie originele leden nog eens samen het podium voor een benefietconcert naar aanleiding van de Tsunami. Daarna deden ze de festivals aan gebruik makend van enkele vervang-frontmannen Pat Lachman (DamagePlan) , Maynard James Keenan (Tool), Phil Anselmo (Pantera, Down) en William DuVall. Aangevuld met gastmuzikanten als Metallica’s James Hetfield en Guns N’ Roses’ Duff McKagan kreeg je zo een aardige AIC-variété show. Cantrell, het uiteindelijke muzikale genie achter de band, wilde echter een totale terugkeer en lijfde DuVall in als vaste frontman. Samen namen ze Black Gives Way To Blue op en lijkt AIC aan een tweede leven te zijn begonnnen.

Essentiële klassiekers

Dirt (Columbia, 1992)

Ja, er was Nevermind, Ten en Superunknown. Maar ook zéker Dirt, het mooiste grungealbum. Op deze plaat werd er verder gebouwd op de fundamenten die gelegd werden door Facelift. Als muzikaal equivalent van de duistere onderbuik van het leven zoals beschreven door vooraanstaande filosofen (en vaak gaand over Staley zelf) scheurt het je oren van je lijf met Them Bones, Rain When I Die, Sickman en Down In A Hole. Zijn fascinatie voor het morbide en verscheurende wanhoop is aandoenlijk maar vooral verontrustend. Op God Smack (waar doorslagje Godsmack zijn naam haalde) en Junkhead was het al te duidelijk dat Staley catharsis zocht en vond op deze plaat. Wat niemand kon voorzien was dat die fascinatie eigenlijk meer een soort fatal attraction was. Dirt blijft tot op vandaag een intrigerende plaat die als geen ander de dark side van Seattle en haar respectievelijke horror bloot legt.

Jar Of Flies (Columbia, 1994)

Met Sap hadden ze al eens, met succes, een akoestische EP uitgebracht maar op Jar Of Flies wekten ze met datzelfde concept een soort Frankenstein op. Als Dirt er voor zorgde dat de wonden open en bloot lagen, was Jar Of Flies een soort acceptatie van hun trieste lot. No Excuses, Stay Away en Don’t Follow zijn treurende ballads die met zulke stijl en panache afgeleverd werden dat ze nauwelijks depressief klinken. De titel kwam van een schoolexperiment waar Cantrell één bokaal met voedsel en vliegen moest vullen en de andere met vliegen alleen. De eenzame vliegen begonnen mekaar op te eten. Luguber? Zeker weten. Jar Of Flies is de enige EP ooit die op 1 stond in de Amerikaanse hitlijsten.

Sterk Aanbevolen

Facelift (Columbia, 1990)

Ze mochten dan begonnen zijn als glam band, wanneer Facelift in de rekken stond kon je er donder op zeggen dat niemand ooit zoiets gehoord had. In 1990, nog steeds in het pre-grunge tijdperk, werd dit enkel opgemerkt door mensen die hun oor nauwlettend aan de ondergrond vast naaiden. Samen met Soundgarden, wiens major label debuut ‘Louder Than Love’ hetzelfde jaar uitkwam, was AIC meer metal dan Nirvana, Pearl Jam en Mudhoney, wat hen een breder publiek gaf. “Scary’s on the wall, scary’s on his way,” zong Staley griezelig profetisch op opener We Die Young.

Sap (Columbia, 1991)

Snel na hun debuutplaat zorgden de vijf songs die op EP Sap staan ervoor dat je weinig meer dan bewondering kon hebben voor Alice In Chains. Want in tegenstelling tot de verwoestende grunge-songs op Facelift, kreeg je hier meer ingetogen, melodieuze ballads zoals weinig bands die durfden te maken en zoals maar weinig platenmaatschappijen hen toelaten die te maken. Ann Wilson (van Heart) zong op de openingstrack Brother en Mark Arm (van Mudhoney) en Chris Cornell (van Soundgarden) deden mee op Right Turn, dat toepasselijk toegeschreven werd aan ene ‘Alice Mudgarden’. Sap toont aan dat Alice In Chains niet zomaar een grungebandje was.

Enkel voor de fans

Alice In Chains (Columbia, 1995)

Na het enorme succes van Dirt had de wereld eigenlijk aan de spreekwoordelijke voeten van Alice In Chains moeten liggen. Seattle en grunge waren toutpart en Dirt plaatste hen naast Nirvana en hun vriendjes aan de top. En toch verscheen deze plaat als een soort ‘nieuwkomer’ nadat AIC even had ondergedoken na Jar Of Flies. Alice In Chains houdt zich recht tegenover de rest van hun repertoire maar mist toch die dringende punch van Dirt evenals sterke songs. De gangbare thema’s als droevigheid zijn er nog en Heaven Beside You en Grind klinken natuurlijk fantastisch maar een tour bleef uit terwijl geruchten over een split alsmaar nadrukkelijker werden. Je kan je maar niet van de indruk ontdoen dat ze eigenlijk met iets beter hadden kunnen komen.

Koop alles behalve

Unplugged (Columbia, 1996)

Drie jaar nadat de band nog eens samen op het podium had gestaan, kozen ze er nog eens voor samen het voetlicht op te zoeken, MTV’s Unplugged meerbepaald. Het werd een beetje een circus waarin iedereen wilde zien of junkie Staley nog leven en, zo ja, of hij zou komen en, zo ja, of hij het zou uitzingen. Het gerucht ging dat hij verschillende vingers had laten amputeren nadat hij geïnfecteerd raakte na heroïne te spuiten tussen zijn vingers. Het hielp natuurlijk ook niet dat Staley helemaal op zichzelf en met lederen handschoenen en een zonnebril het concert afwerkte. Héél slecht klinken doet het niet maar het is die trieste, meelijkwekkende figuur van de ooit zo mooie Staley die, in een van zijn allerlaatste publieke optredens, helemaal de rol van lelijke dopefiend kiest.